Με αφορμή τη Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού σήμερα 2 Απριλίου,
η Σ.Ε.Α.ΑΝ. δημοσιοποίησε στοιχεία για την κατάσταση
που βιώνουν τα παιδιά στο φάσμα και οι οικογένειές τους στην Ελλάδα.
iatropedia.gr, 2-4-2026, Γιάννα Σουλάκη
Η Σ.Ε.Α.ΑΝ. αναδεικνύει ελλείψεις σε κρίσιμους τομείς όπως η πρώιμη διάγνωση, η εκπαίδευση και η κοινωνική φροντίδα και καταθέτει συγκεκριμένα αιτήματα πολιτικής. Κεντρικό σημείο της ανακοίνωσης αποτελεί η κριτική στο υφιστάμενο πρόγραμμα πρώιμης διάγνωσης και έγκαιρης παρέμβασης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν οι εκπρόσωποι της Σ.Ε.Α.ΑΝ., το πρόγραμμα καλύπτει περίπου 2.500 παιδιά, αριθμός που υπολείπεται σημαντικά των αναγκών.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, τα ήδη διαγνωσμένα παιδιά ηλικίας 0–6 ετών στο φάσμα του αυτισμού εκτιμώνται περίπου στα διπλάσια, ενώ ο συνολικός πληθυσμός της ίδιας ηλικιακής ομάδας ανέρχεται σε περίπου 550.000 παιδιά. Με βάση αυτά τα δεδομένα, υπογραμμίζεται η ανάγκη για διεύρυνση της κάλυψης ώστε να διασφαλίζεται η καθολικότητα της πρώιμης διάγνωσης.
Η καθημερινότητα των οικογενειών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες παιδιών με αυτισμό, ιδίως στις περιπτώσεις βαριάς μορφής. Όπως αναφέρεται, η έλλειψη επαρκών δημόσιων δομών στήριξης οδηγεί σε σημαντική επιβάρυνση των οικογενειών, τόσο σε πρακτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο.
Οι υφιστάμενες δομές φιλοξενίας και υποστήριξης, όπως οικοτροφεία και Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ), λειτουργούν σε περιορισμένο αριθμό και βασίζονται σε συνδυασμό χρηματοδότησης από ευρωπαϊκά προγράμματα, ασφαλιστικούς φορείς και ίδιους πόρους των γονέων.
Παράλληλα, επισημαίνεται ο κίνδυνος περαιτέρω περιορισμού τους λόγω δημοσιονομικών πιέσεων.
Εκπαίδευση και υποδομές
Στον τομέα της εκπαίδευσης, η ανακοίνωση καταγράφει ελλείψεις τόσο σε προσωπικό όσο και σε υποδομές. Επισημαίνεται η ανάγκη για ενίσχυση της ειδικής αγωγής με μόνιμο προσωπικό, καθώς και για εξασφάλιση παράλληλης στήριξης σε όλα τα παιδιά που τη χρειάζονται, με βάση τις διαγνώσεις τους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις κτιριακές υποδομές ειδικών σχολείων, με την επισήμανση ότι σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται αντικατάσταση ή εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων, προκειμένου να διασφαλίζονται κατάλληλες και ασφαλείς συνθήκες εκπαίδευσης.
Ανάγκη για ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας
Η Επιτροπή υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της ενίσχυσης των δημόσιων υπηρεσιών υγείας που σχετίζονται με τον αυτισμό, όπως τα ιατροπαιδαγωγικά κέντρα και οι παιδοψυχιατρικές κλινικές.
Στο πλαίσιο αυτό, τίθεται ως προτεραιότητα η πλήρης ανάπτυξη των σχετικών δομών σε όλα τα περιφερειακά νοσοκομεία, με επαρκές και εξειδικευμένο προσωπικό, ώστε να διασφαλίζεται η έγκαιρη διάγνωση και η συνεχής παρακολούθηση των παιδιών.
Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού: Οι βασικές διεκδικήσεις
Με βάση τα παραπάνω, η Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα Αναπήρων διατυπώνει ένα σύνολο αιτημάτων που περιλαμβάνει:
- Καθολική, δημόσια και δωρεάν πρόσβαση σε υπηρεσίες πρώιμης διάγνωσης και παρέμβασης
- Δωρεάν παροχή θεραπειών, φαρμάκων και εξετάσεων χωρίς περιορισμούς
- Ανάπτυξη δημόσιων δομών ειδικής αγωγής υψηλής ποιότητας
- Ενίσχυση των παιδοψυχιατρικών υπηρεσιών και των ιατροπαιδαγωγικών κέντρων
- Δημιουργία και επέκταση δομών ημερήσιας και 24ωρης φροντίδας
- Βελτίωση και εκσυγχρονισμό των σχολικών υποδομών
Παράλληλα, γίνεται αναφορά και σε ευρύτερα μέτρα κοινωνικής πολιτικής που, σύμφωνα με την Επιτροπή, επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των οικογενειών.
Έμφαση στη σταθερή και διαρκή στήριξη
Η ανακοίνωση καταλήγει με την επισήμανση ότι η υποστήριξη των παιδιών με αυτισμό και των οικογενειών τους απαιτεί σταθερές, δημόσιες και καθολικές πολιτικές, με συνέχεια και επαρκή χρηματοδότηση.
Η Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού, όπως υπογραμμίζεται, αποτελεί αφορμή για ανάδειξη των ζητημάτων, αλλά και για επανατοποθέτηση της συζήτησης γύρω από την ουσιαστική κάλυψη των αναγκών σε όλη τη διάρκεια του έτους.
