ygeiamou.gr, 5-5-2026, Μαρία-Νίκη Γεωργαντά
Ενας συνεχής αγώνας δρόμου είναι για το Υπουργείο Υγείας, τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ) και τους εκπροσώπους της αγοράς οι ελλείψεις φαρμάκων από τα ράφια των φαρμακείων. Με τα μέτρα που έχουν ληφθεί τα στοιχεία δείχνουν πτωτική τάση στις ελλείψεις το 2026 σε σχέση με το 2025. Επιπλέον κινήσεις, που αναμένονται, στοχεύουν στην επάρκεια της χώρας μας χωρίς να καταγράφονται αρρυθμίες.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΦ, σε ό,τι αφορά στις απαγορεύσεις παράλληλων εξαγωγών, την περίοδο Φεβρουαρίου – Μαΐου 2025 ήταν σε καθεστώς απαγόρευσης εξαγωγών 93 κωδικοί φαρμάκων. Αντίθετα, το ίδιο διάστημα του 2026 ήταν σε καθεστώς απαγόρευσης εξαγωγών 80 κωδικοί, δηλαδή καταγράφεται μια μείωση κατά 14%. Η απαγόρευση παράλληλων εξαγωγών είναι ένα μέτρο αντιμετώπισης πρόσκαιρων ελλείψεων, επομένως ο αριθμός των σκευασμάτων που είναι σε αυτό το καθεστώς είναι ενδεικτικός της τάσης που επικρατεί στην αγορά, εάν δηλαδή είναι περίοδος που λείπουν από τα φαρμακεία αρκετά φάρμακα ή όχι. Αντίστοιχα, όπως προκύπτει από τα ίδια στοιχεία, τον Μάρτιο του 2025 ο ΕΟΦ κατέγραφε 255 κωδικούς σε περιορισμένη διαθεσιμότητα, έναντι 229 κωδικούς τον Μάρτιο του 2026. Και πάλι παρατηρείται μια μικρή μείωση της τάξης του 10%.
Τήρηση αποθεμάτων φαρμάκων το επόμενο βήμα
Με πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας Στρατηγικού Σχεδιασμού του υπουργείου Υγείας προωθείται ένας ολοκληρωμένος και στοχευμένος μηχανισμός τήρησης αποθεμάτων φαρμάκων που περιλαμβάνει τρία μέτρα, με βασικό στόχο τη διασφάλιση της επάρκειας της ελληνικής αγοράς και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας. Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται:
- η δημιουργία Εθνικής Λίστας Κρίσιμων Φαρμάκων,
- η θέσπιση υποχρέωσης διατήρησης φυσικών αποθεμάτων – ιδίως για φάρμακα υψηλού κινδύνου ελλείψεων– και
- η ανάπτυξη ενός ευέλικτου συστήματος που βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα ζήτησης και λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε προϊόντος.
Η λίστα Κρίσιμων Φαρμάκων υλοποιείται ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ), καθώς οι ελλείψεις δεν είναι ελληνικό φαινόμενο αλλά αφορά και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως για παράδειγμα ότι πολλές από τις δραστικές ουσίες εισάγονται από Κίνα και Ινδία. Η πρωτοβουλία του υπουργείου Υγείας υλοποιείται σε στενή συνεργασία με τους αρμόδιους θεσμικούς φορείς και τη φαρμακευτική αγορά, ενσωματώνοντας τις τεχνικές, λειτουργικές και οικονομικές παραμέτρους που έχουν αναδειχθεί, ενώ προβλέπεται σταδιακή εφαρμογή και εξειδίκευση μέσω κανονιστικών ρυθμίσεων και ομάδων εργασίας.
Μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί
Το Υπουργείο έχει προχωρήσει ήδη σε μια σειρά παρεμβάσεων για τη διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε φάρμακα. Κορυφαία παρέμβαση θεωρείται η ίδρυση του ΗΣΠΑΔΙΦ (Ηλεκτρονικό Σύστημα Παρακολούθησης Διακίνησης Φαρμάκων) το οποίο λειτουργεί από τον Φεβρουάριο του 2024, «παρακολουθεί» αποθέματα σε πραγματικό χρόνο και εντοπίζει άμεσα ελλείψεις προσφέροντας τη δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης. Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που λειτουργεί ένα τέτοιο σύστημα, δίνοντας το παράδειγμα σε άλλες χώρες να λάβουν παρόμοιες πρωτοβουλίες προκειμένου να ελέγξουν προβλήματα διαθεσιμότητας φαρμάκων. Αναγνωρισμένο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως βέλτιστη πρακτική, το ΗΣΠΑΔΙΦ αποσκοπεί στη μακροπρόθεσμη πρόβλεψη των ελλείψεων.
Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Υγείας προχωρά σε ανατιμολογήσεις φαρμάκων. Αυτές γίνονται λαμβάνοντας υπόψιν αυστηρά κριτήρια και με βάση τη μοναδικότητα κάθε φαρμάκου, καθώς και συγκριτικά στοιχεία από τις χαμηλότερες τιμές στην Ευρωζώνη.
